Anlaşmalı Boşanma: Şartlar, Protokol ve Süreç

Anlaşmalı boşanmanın şartları

Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma için şu şartların birlikte bulunması gerekir:

• Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması
• Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi
• Hâkimin eşleri bizzat dinlemesi ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi
• Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması

Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapabilir. Bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanma protokolünde neler olmalı?

Protokol, boşanmadan sonraki hayatı belirleyen bir sözleşmedir. Eksik veya belirsiz yazılan maddeler yıllarca sürecek yeni davalara yol açabilir. Protokolde genellikle şu konular düzenlenir:

• Velayet ve velayeti almayan ebeveynin çocukla kişisel ilişkisi (hafta sonu, bayram ve yaz tatili düzeni)
• Çocuk için iştirak nafakası; tutarı ve her yıl nasıl artırılacağı
• Eş için yoksulluk nafakası istenip istenmediği
• Mal paylaşımı: konut, araç, banka hesapları, borçlar ve ev eşyaları
• Maddi ve manevi tazminat talepleri
• Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin kim tarafından karşılanacağı

Mal paylaşımında dikkat

Protokolde yer alan "tarafların birbirinden başkaca hiçbir talebi yoktur" gibi genel ifadeler, ileride mal rejiminden doğan alacaklardan feragat şeklinde yorumlanabilir. Mal paylaşımı protokolde ya açıkça düzenlenmeli ya da bu hakların saklı tutulduğu belirtilmelidir.

Süreç nasıl işler?

1. Protokol hazırlanır ve eşler tarafından imzalanır.
2. Dava dilekçesi ve protokol aile mahkemesine sunulur.
3. Mahkeme duruşma günü verir. Duruşmaya her iki eşin de bizzat katılması zorunludur.
4. Hâkim eşleri dinler ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir.
5. Taraflar kanun yolundan feragat ederse karar, gerekçeli kararın tebliğiyle kısa sürede kesinleşir ve nüfus kayıtlarına işlenir.

Evlilik bir yıldan kısa sürdüyse

Evlilik bir yılı doldurmamışsa, eşler her konuda anlaşmış olsa bile anlaşmalı boşanma yapılamaz. Bu durumda dava, evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanan çekişmeli boşanma usulüyle görülür ve iddiaların ispatı gerekir. Çekişmeli olarak başlayan bir dava ise bir yıl şartı sağlanmışsa, taraflar anlaştığında anlaşmalı boşanmaya dönüştürülebilir.

Velayet konusunda ayrıntılı bilgi için velayet davası sayfamıza bakabilirsiniz.